Les 3: Cookiewet en cookiebanner

Deze cursus biedt algemene informatie en geen juridisch advies.

Cookies zijn kleine tekstbestandjes die een website op je computer of telefoon plaatst. Ze worden gebruikt voor allerlei doeleinden — van onthouden dat je bent ingelogd tot het volgen van je gedrag voor advertentiedoeleinden. De cookiewet bepaalt wanneer je toestemming nodig hebt en hoe je die vraagt.

Niet alle cookies zijn gelijk

De cookiewet maakt onderscheid tussen verschillende soorten cookies. Dat onderscheid bepaalt of je toestemming nodig hebt.

Functionele cookies — geen toestemming nodig

Cookies die strikt noodzakelijk zijn voor het functioneren van de website. Je mag ze plaatsen zonder toestemming te vragen.

• Sessiecookies die onthouden dat je bent ingelogd
• Winkelwagencookies in een webshop
• Cookies die jouw cookievoorkeur onthouden
• Beveiligingscookies

Analytische cookies — beperkte toestemming

Cookies die bijhouden hoe bezoekers je site gebruiken, bedoeld om de site te verbeteren. Als je deze cookies anoniem en zonder doorgifte aan derden gebruikt, mag je ze in sommige gevallen plaatsen zonder expliciete toestemming — maar je moet mensen er wel over informeren.

Google Analytics valt hier deels onder, maar omdat Google de data op zijn eigen servers verwerkt en kan gebruiken voor eigen doeleinden, is voor standaard Google Analytics-implementaties tóch toestemming vereist. In les 5 leggen we uit hoe je dit AVG-compliant instelt.

Tracking- en marketingcookies — toestemming verplicht

Cookies die bezoekers volgen over meerdere websites voor advertentiedoeleinden. Hier is altijd voorafgaande, expliciete toestemming verplicht.

• Facebook Pixel
• Google Ads remarketing cookies
• LinkedIn Insight Tag
• Hotjar en andere heatmap-tools

Eisen aan een geldige cookiebanner

Een cookiebanner is alleen geldig als hij aan deze voorwaarden voldoet:

• Toestemming vóór plaatsing — cookies mogen pas worden geplaatst nádat de bezoeker toestemming heeft gegeven, niet al bij het laden van de pagina
• Weigeren moet even makkelijk zijn als accepteren — een grote groene “Accepteer”-knop en een nauwelijks zichtbare “Weigeren”-link is niet toegestaan. Beide opties moeten gelijkwaardig zijn.
• Geen pre-aangevinkte vakjes — toestemming moet een actieve handeling zijn, geen stilzwijgende instemming
• Intrekken moet mogelijk zijn — bezoekers moeten hun toestemming altijd kunnen intrekken, even makkelijk als ze die hebben gegeven
• Informatie over cookies — de banner moet uitleggen welke cookies worden geplaatst en waarvoor

Cookieplugins voor WordPress

Je kunt een AVG-conforme cookiebanner implementeren via een plugin. Een paar goede opties:

Cookiebot (Usercentrics)

Professionele oplossing die automatisch cookies op je site detecteert en categoriseert. Gratis tot 100 pagina’s. Betaald daarboven. Goed gedocumenteerd en regelmatig bijgewerkt. Sterk aanbevolen voor webshops en sites met complexe cookiestructuren.

Complianz

Nederlandse plugin, speciaal gebouwd voor de AVG en de Nederlandse cookiewet. Gratis basisversie beschikbaar. Populair onder Nederlandse WordPress-gebruikers omdat de Nederlandse wetgeving goed is verwerkt.

Cookie Notice & Compliance for GDPR

Eenvoudige, lichte plugin voor eenvoudige websites. Gratis. Goed voor sites die weinig tracking-scripts gebruiken.

Wat als je geen tracking-cookies gebruikt?

Heb je alleen functionele cookies (inloggen, winkelwagen) en geen Google Analytics, Facebook Pixel of andere tracking? Dan heb je strikt genomen geen cookiebanner nodig — maar je moet mensen er wel over informeren in je privacyverklaring.

Weet je niet zeker welke cookies jouw site plaatst? Gebruik de gratis scan van Cookiebot (cookiebot.com/nl/cookie-checker/) om een overzicht te krijgen.

De cookieverklaring

Naast de cookiebanner zelf heb je een aparte cookieverklaring nodig — een pagina waarop je uitlegt welke cookies je gebruikt, waarvoor, en hoe lang ze bewaard worden. De meeste cookieplugins genereren deze pagina automatisch.

Zet een link naar de cookieverklaring in de cookiebanner én in je footer, naast de privacyverklaring.

Opdracht

Voer een gratis cookiescan uit op je website via Cookiebot. Noteer welke cookies er worden gevonden en in welke categorie ze vallen. Installeer daarna een cookieplugin die past bij jouw situatie en stel een AVG-conforme banner in — met een gelijkwaardige accepteer- en weigeroptie.